AI-boom & geheugentekort in 2026

De berichtgeving van de afgelopen maanden schetst een duidelijk beeld: er is sprake van een nieuwe opslagcrisis, stijgende prijzen, schaarse goederen en een steeds uitdagender inkoopomgeving. Veel krantenkoppen klinken alarmerend, maar bij nader inzien blijkt de situatie complexer en genuanceerder — en vooral niet uitsluitend negatief.

Uit gesprekken met experts uit verschillende domeinen binnen Littlebit Technology blijkt duidelijk dat de huidige marktsituatie niet zozeer een oncontroleerbare bottleneck is, zoals in 2021/22, maar eerder een structurele verschuiving binnen de halfgeleiderindustrie. Die verschuiving brengt nieuwe uitdagingen met zich mee, maar ook reële kansen voor distributie, handel en systeemintegrators.

De nieuwe schaarste is ‘zelf veroorzaakt’ – AI verandert de opslagmarkt

Phil Krähenbühl, Director Computing, beschrijft de situatie als het resultaat van een zelf veroorzaakte onbalans: de wereldwijde AI-boom stimuleert de vraag naar hoogwaardige opslag, met name naar zogeheten HBM-chips (High Bandwidth Memory).

Fabrikanten zoals Samsung en SK Hynix richten hun productiecapaciteiten steeds meer op deze AI-segmenten met hoge marges. Klassieke geheugenproducten voor de consumentenmarkt komen daardoor onder druk te staan, ook al is de totale markt niet per se onderbevoorraad.

“De industrie produceert niet minder, maar anders,” zo kan de ontwikkeling worden samengevat. Het gevolg: non-HBM-producten verdwijnen deels uit beeld, terwijl de prijzen in het klassieke DRAM-segment fors stijgen."

Winstgevendheid in plaats van productieverlies: waarom opslag steeds duurder wordt

Reto Ambiel, Director of Purchase, geeft een heldere analyse: het gaat niet om een klassieke bevoorradingscrisis, maar om een herschikking van productieprioriteiten.

DRAM-chips zijn inmiddels drie tot vier keer zo duur als nog maar enkele jaren geleden. De markt is sterk geconcentreerd: met Samsung, SK Hynix en Micron domineren drie aanbieders die momenteel profiteren van explosieve kwartaalcijfers en recordomzetten. Voor consumentenproducten wordt deze ontwikkeling steeds kritischer, omdat de prijzen sneller stijgen dan eindklanten op de lange termijn kunnen accepteren.

Gevolgen voor klanten: prijsdruk langs de hele waardeketen

Oliver Gorges, Head of Business Development, benadrukt dat de prijsstijgingen alle niveaus van de waardeketen raken: distributie, systeemintegrators, detailhandel en uiteindelijk de eindklant.

Systeemintegrators staan voor de uitdaging dat zij geplande volumes niet langer tegen de gebruikelijke voorwaarden kunnen inkopen. Tegelijkertijd komen gevestigde prijsniveaus voor complete systemen onder druk te staan.

Ofwel moeten eindprijzen worden verhoogd, ofwel moeten systemen qua configuratie en functionaliteit worden aangepast om concurrerend te blijven. Ook in de retail neemt de prijsgevoeligheid toe zodra de verhouding tussen prijs en prestatie uit balans raakt. De eerste tekenen van afnemende vraag zijn inmiddels zichtbaar.

Grafische kaarten, complete systemen en cashflow: tekorten veranderen koop- en handelspatronen

Grafische kaarten worden momenteel bijzonder hard getroffen, omdat ook zij sterk afhankelijk zijn van DRAM-componenten. De beschikbare voorraden worden kleiner, terwijl de prijzen in dit segment blijven stijgen.

Ambiel ziet bovendien een mogelijke verschuiving in consumentengedrag: eerste signalen wijzen erop dat klanten vaker losse componenten vragen in plaats van complete systemen. Mocht deze trend zich doorzetten, dan ontstaan er nieuwe kansen — met name op het gebied van randapparatuur, upgrades en modulaire systeemuitbreidingen.

De opslagmarkt in beweging: HDD stabiel, flash steeds spannender

Robert Stöckli, Head of Product Management, maakt een belangrijk onderscheid: terwijl flash- en DRAM-geheugen onder grote druk staan, blijft het klassieke HDD-segment relatief stabiel.

Met name in server- en enterprise-omgevingen blijven harde schijven onmisbaar. Tegelijkertijd ziet Stöckli tekenen van oververhitting in de flashmarkt, omdat momenteel veel opslagcapaciteit wordt ingekocht terwijl sommige datacenters nog niet eens operationeel zijn.

Deze paniek- en vooruitloopeffecten versterken de schaarste en prijsdynamiek verder. Daarnaast zet de consolidatie in het consumentensegment door en trekken de eerste merken zich al terug of schroeven zij hun activiteiten aanzienlijk terug.

Vooruitblik: consolidatie, ontspanning – en nieuwe kansen in het kanaal

Ondanks de gespannen marktsituatie zijn de vooruitzichten niet uitsluitend negatief. Krähenbühl verwacht dat de AI-markt zich de komende jaren zal consolideren: slechts enkele grote spelers zullen overblijven, investeringen zullen stabiliseren en op middellange termijn kan zelfs overcapaciteit ontstaan, wat weer kan leiden tot dalende prijzen.

Stöckli verwacht daarnaast dat de markt voor refurbished en tweedehands apparaten vanaf eind 2026 sterk zal groeien. Wanneer nieuwe apparatuur onbetaalbaar wordt, winnen alternatieve aanschafmodellen snel aan belang.

Oliver Gorges vat de kernboodschap samen:
het IT-kanaal heeft zich altijd flexibel en creatief weten aan te passen aan uitdagende omstandigheden. Hij is ervan overtuigd dat dit ook in de huidige marktsituatie het geval zal zijn.

Conclusie: een uitdagende fase – maar met perspectief

Het huidige geheugentekort is geen herhaling van de pandemiecrisis van 2021/22, maar het gevolg van een structurele verandering. AI-datacenters onttrekken productiecapaciteit, klassieke consumentensegmenten krijgen te maken met schaarste en prijsdruk.

Juist nu komt de kracht van distributie en het IT-kanaal naar voren:
- durch vorausschauende Beschaffung
- door vooruitziende inkoop
vdoor alternatieven binnen het portfolio
- door advies en flexibele oplossingen
- en door het vermogen om ook in moeilijke tijden kansen te zien

Op de lange termijn is normalisatie waarschijnlijk. Tot die tijd blijft het IT-kanaal een cruciale stabiliserende factor binnen de markt.